اتوبوس

اتوبوس نوعی وسیله نقلیه عمومی است. اتوبوس برای اولین بار در نانتس فرانسه و در سال 1826 بعنوان وسیله نقلیه عمومی مورد استفاده قرار گرفت. بعضی نیز بر این اعتقادند که اتوبوس اولین بار در انگلستان و در سال 1824 در مسیر منچستر به پندلتن بکار گرفته شده است. در کشور ما، اولین اتوبوس را یک تاجر بلژیکی در شهر رشت به کار گرفت. اتوبوس‌ها بر اساس حوزه ارائه خدمات به دو گروه درون شهری و برون شهری تقسیم می‌شوند. این دو دسته اتوبوس از نظر امکانات، ایمنی و قیمت ساخت متفاوت هستند. با توجه به این تقسیم بندی فعالیت های دارندگان و رانندگان اتوبوس تحت نظارت چند ارگان تحت عنوان اتحادیه های و انجمن های مسافربری انجام می گیرد.

ممکن است چندین سال پیش سفر با اتوبوس را تجربه کرده باشید و از انتخاب خود پشیمان باشید، اما این روز ها آنقدر تنوع اتوبوس های مسافربری زیاد شده است و امکانات و خدمات آنها فرق کرده است که اگر یک بار دیگر سفر با اتوبوس را تجربه کنید، پشیمان نخواهید شد. بطور كلی اتوبوس ها از گذشته تا به امروز پر طرفدارترین وسایل نقلیه در سفر بوده اند. آنها همواره مسافرت های ارزان و ایمن را برای مسافران خود به ارمغان آورده و بهترین وسیله نقلیه برای سفرهای دسته جمعی بوده اند. با این حال با گذشت زمان و تغییر روش های سفر، مردم کم کم برای مسافرت های داخلی و خارجی خود به خرید بلیط هواپیما و قطار روی آوردند، اما در این شرایط هم هرگز وسیله ای جای اتوبوس را نگرفت و یکه تازان جاده، همواره و به ویژه برای سفرهای روزانه بیش از پیش مورد استفاده قرار گرفتند...

ادامه مطلب...

اتوبوس شهری یا درون شهری نوعی اتوبوس است که برای حمل و نقل مسافران در مسیرهای درون شهری طراحی شده است. بر خلاف اتوبوس برون شهری، اتوبوس های شهری برای حمل تعداد بیشتری مسافر در مسیرهای کوتاه، ترانزیت بین ایستگاه ها و حمل و نقل عمومی محلی طراحی شده اند. اتوبوس های شهری جهت ارائه خدمات متنوعی در داخل شهرها طراحی و ساخته شده اند؛ از جمله مهمترین سرویس هایی كه اینگونه خودرو ها در سطح شهرها و حاشیه آنها بر عهده دارند، می توان به خدمات جابجایی مسافر در خطوط اتوبوسرانی مانند خطوط تندرو و خدمات دربستی جهت انتقال مسافران بصورت اختصاصی و ویژه داخل و حاشیه شهرها و همچنین برای ارائه خدمات جهت سرویس های ایاب و ذهاب سازمان ها، ارگان ها، نهادها، وزارتخانه ها، ادارات، شركت ها، موسسات، كارخانجات، بانك ها، بیمارستان ها، دانشگاه ها، مدارس اشاره نمود.

اتوبوس های شهری انواع و اشکال مختلفی دارند :

الف) اتوبوس های یک یا دو طبقه

ب) اتوبوس های محور دار در دو شكل دو کابینه و سه کابینه

از ویژگی های این اتوبوس ها می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

  • داشتن دربهای بزرگ، خودکار و با تعداد زیاد برای تسهیل خروج و ورود مسافران
  • نداشتن فضا برای توشه مسافر
  • امکان و قانونی بودن حمل مسافر به صورت سر پا
  • داشتن محلی برای نصب شماره و اسم مسیر
  • صندلی های فشرده و ساده

در ایران انواع مختلفی از خودروهای اتوبوس شهری در خطوط اتوبوسرانی و نیز شركت های حمل و نقل و مسافربری درون شهری مورد استفاده قرار می گیرد كه در طول زمان های گذشته تغییرات زیادی در ظاهر و عملكرد ها آنها ایجاد شده است. از انواع اتوبوس هایی كه هم اینك در ناوگان شهری ایران مورد استفاده قرار می گیرد می توان به خودروهای بنز تولیدی شركت ایران خودرو و یا اتوبوس رنو تولیدی شركت شهاب خودرو و یا اتوبوس های اسكانیا تولید شركت عقاب افشان اشاره نمود. برخی امكانات موجود در این نوع اتوبوس ها مانند کولر، گرمکن، کپسول آتش‌نشانی، بخاری، هواکش سقفی، جعبه کمک‌های اولیه و پوشش کف می باشد.

اتوبوس برون شهری یا بیابانی نوعی اتوبوس است که برای حمل و نقل مسافران در مسیرهای بیرون شهرها و یا بین شهرها طراحی شده است. هر یک از ما بطور قطع یک بار سوار اتوبوس های بین شهری شده ایم و با اطمینان میتوان گفت که به دفعات آنها را در جاده ها دیده ایم و از دیدن عظمت و بزرگی آنها، به فکر فرو رفته ایم. امروزه مدل های مختلفی از اتوبوس ها در مسیرهای بین شهری فعالیت می کنند، اما در گذشته این اتوبوس ها به سری اتوبوس های O302 مرسدس بنز ایران خودرو خلاصه می شد که امکاناتی متناسب با زمانه خود را داشتند. حال اما اسکانیا، ولوو، مان در جاده های کشور می تازند و هر یک امکانات متنوعی را به مسافران خود ارائه می کنند که برای آشنایی با آنها بهتر است ادامه مطلب را بخوانید.

اتوبوس های مسافربری متنوع هستند و از بهترین های آن ها می توان به اتوبوس های اسکانیا، ولو و مان اشاره نمود. قیمت بلیط این اتوبوس ها یکسان نیست و هر کدام دارای قیمت های متفاوتی هستند. امکانات این اتوبوس ها با یکدیگر متفاوت است و اتوبوس هایی که امکانات رفاهی بیشتری دارند بلیط آن ها نیز به مراتب گرانتر است.

اتوبوس های بیابانی یا برون شهری در موارد گوناگونی مورد بهره برداری قرار می گیرد ولی مهمترین استفاده اینگونه از خودرو ها به دو بخش اساسی یعنی بخش اول در پایانه های اتوبوسرانی بین شهری كه در تمام شهرها بصورت سازماندهی شده و زیر نظر سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای و اتحادیه های مربوطه فعالیت می نمایند و بخش دوم اتوبوس هایی هستند كه بصورت دربستی و یا در اختیار در قالب اجاره و كرایه خودرو و بطور معمول در زمینه گردشگری و تشریفاتی فعال می باشند.

افزایش جاذبه های گردشگری از مهم ترین مسائل امروزه در کشورها است. هر کشوری برای بهبود اقتصاد خود سعی در جذب گردشگری دارد. وسیله ی حمل و نقل مناسب برای جابجایی گردشگرها یکی از موارد بسیار مهم در جذب گردشگر است. اتوبوس های وی ای پی یا تشریفاتی با توجه به امکاناتی که دارند می توانند گزینه ی مناسبی برای جلب رضایت گردشگرها باشند.

دهه ۷۰ شمسی بود که اتوبوس هایی به نام ویژه در بین شرکت ‌های اتوبوسرانی وارد شدند؛ اتوبوس ‌هایی که با داشتن ارتفاعی بالا‌تر از O302و یا شهاب ‌ها و ایران پیما‌های آن زمان، چهره‌ای بسیار مدرن‌تر و به‌روز تر از آنها به نمایش می‌گذاشتند.

شروع این جریان پوست‌اندازی خطوط اتوبوسرانی بین شهری با ورود اتوبوس‌های B7 ساخت ولوو بود و سپس مرسدس بنز‌های C457انواع دیگری از اتوبوس‌های ولوو وارد کارزار شدند. چندین سال بعد، اسکانیا نیز که در بین عموم مردم به خاطر داشتن کشنده‌هایش در ایران، محبوبیت خاصی داشت، با اتوبوس‌های خود از راه رسید تا در این بخش نیز به رقابتی بسیار فشرده با هموطنش یعنی ولوو بپردازد. نماینده اسکانیا به نام C12 کلاسیک نامیده شد و با اینکه نزدیک به یک دهه در این بخش از بازار با موفقیت روزگار گذراند، در اوایل دهه 90 شمسی بود که شروع سلسله آتش‌سوزی‌هایش امانش را برید و اسکانیا نیز حساب بیشتری ‌روی نماینده جدید‌تر خود یعنی مارال باز کرد.

انواع اتوبوس هایی كه در ایران ارائه خدمات حمل و نقل مسافران بین شهری و برون شهری را بر عهده دارند، توسط دو برند معروف ساخت كشور سوئد ولوو (Volvo) و اسكانیا (Scania) تولید شده اند. و بعضی از اتوبوس های موجود در بازار كه در جاده های ایران جابجایی مسافر انجام می دهند، از نوع برند مان (Man) می باشند.

اتوبوس های اسکانیا ساخت کشور سوئد، اتوبوس های ولوو ساخت کشور سوئد و اتوبوس های مان ساخت کشور آلمان می باشند. کارخانه اسکانیا در ایران در جاده امام رضا و در محدوده شهر سمنان و کارخانه مان در ایران در شهر اصفهان می باشد

مهمترین انواع اتوبوس هایی كه در ناوگان حمل و نقل ایران وجود دارند :

  • اتوبوس اسكانیا (Scania)
  • اتوبوس ولوو (Volvo)
  • اتوبوس مان (Man)